Progesteron Nedir?

Kadınların üreme sisteminin sağlıklı işlemesini sağlayan progesteron, rahmin hamileliğe uygun hale gelmesinde görevlidir. Birçok doğum kontrol yöntemlerinde bu hormonun sentetik türevlerini kullanılır. Hipofiz ve yumurtalıktan salgılanan hormonun yüksekliği ve düşüklüğünde bazı sağlık problemleri söz konusudur.

Hormon regl olduktan 15 gün sonra salgılanmaya başlar ve yumurtlama zamanında en yüksek seviyeye ulaşır. Hamileliğin gerçekleşmesi ve gebeliğin devam etmesi için önemli görevlere sahiptir. Göğüslerin süte hazırlanmasını sağlar, düşük olasılığında doktorlar tarafından kontrollü olarak progesteron içeren haplar verilebilir. Hormonun doğru şekilde üretilip üretilmediği bazı testlerle ortaya çıkmaktadır.

Progesteron nedir?

Her ay düzenli şekilde ön hipofiz denetiminde yumurtalıklar tarafından salgılanan progesteron, rahmin duvarını hamileliğe hazır hale getirir. Yumurta hücresiyle sperm birleştiğinde rahim duvarında tutunmasını sağlar. Derinin esnekliğini sağlayarak vücudun hamileliğe uyum sağmasına yardımcıdır. Gebeliğin sağlıklı gelişmesini destekler, düşük olasılığı ortadan kaldırır.

Erkeklerde az miktarda bulunan hormonun görevi spermin oluşmasına yardımcı olmak ve sperm ömrünü uzatmaktır. Adet döneminde, gebeliğin bazı evlerinde ve menopozda farklı oranda bulunmaktadır. Kanın pıhtılaşmasını dengelediği için hamilelikteki kanamaları ve damar tıkanıklıklarını engeller. Rahim duvarının kalınlaşmasında etkin rol oynayan hormon yeteri kadar salgılanmazsa gebe kalma olasılığı azalmaktadır.

Vücuttaki progesteron değeri ne kadar olmalı?

Kadınlarda ce erkeklerde az miktarda da olsa progesteron hormonu bulunmaktadır. Yapılan kan testlerinde hormon seviyesi görülebilir, eksik ya da yüksek olduğu kanıtlanabilir. Menopoza girmiş bayanlarda hormon normal ölçüsü 1 ng den daha azdır. Yumurtlama zamanında da hormonun oranı 1 ng den aşağıya iner. Adet olmadan 10-15 gün önce hormon seviyesi 6-20 ng a kadar çıkar. Gebelikte ilk 3 ayda hormon 10-90 ng düzeyindeyken, gebeliğin orta dönemlerinde seviye 25-89 ng ye çıkar. Hamileliğin son 3 ayındaysa en yüksek orana, 50 ve üstüne yükselir.

Progesteron düşüklüğü sebepleri nelerdir?

Gebelikte ve yumurtlama zamanlarında progesteron yükselirken, bunun dışındaki dönemlerde belirli seviyede kalır.  1 ng den az olan dönemlerde bazı sağlık problemlerinin olduğu söylenebilir. Adet dönemindeki değişimler, gebe kalmak isteyenlerinde uzun süre geçmesine rağmen bebek sahibi olamaması hormonun düşük salgılanmasından kaynaklı olabilir.

Menopoz dönemine girmek üzere olan bayanda, bazı hormonların azaldığı görülür. Yumurtlama olayı gerçekleşmeyeceği için progesteron salgısı gitgide azalır. Östrojenin azalmasıyla bazı kemik sorunları çıkmaması için bazı hormon takviye hapları verilebilir. Madde bağımlılığı, sigara ve alkol kullanmak hormonun vücut tarafından kullanılmasını engelleyebilir. Uzun süre sigara kullanan kişilerde erken menopoz ve hamile kalamama sorunları oluşabilir.

Toksin maddelerin birikip damarlara zarar vermeye başlaması olarak bilinen preeklampsi, progesteron hormonunun az salgılanmasına neden olabilir. Kan zehirlenmesinde adet düzensizliği ortaya çıkabileceğinden, gebelik zorlaşabilir. Kadınlarda yumurtalıklarda, erkeklerde testislerde oluşan işlev bozukluğunda hormonların düşüşü de söz konusudur.

Hamilelikte düşük riski varsa bazı hormonların düşüşü görülür. Gebelikte bebeğin ölümü gerçekleştiyse ufak kanamalar başlar ve hormon düzeyi istenilen düzeyin altındadır. Yine kürtaj sonrasında da hormonlardaki düşüş devam edecektir. Hamile olunmasına rağmen hormonda yükselme yoksa bebek rahim dışında bir yerde konumlanmış olabilir. Dış gebelik olarak adlandırılan bu hamilelik türü, önceden geçirilen bir ameliyat sonucunda, follop tüpünün şekilsel bozukluğunda, daha önceden hasar görmüş bir dokunun varlığında ortaya çıkar.

Olgunlaşan ve harekete geçecek bir yumurta hücresinin harekete geçememesinden kaynaklı progesteron hormonunun düşüklüğü görülebilir. Rahim duvarı yapısının farklı alanlarda bulunması, yumurtalıklarda bulunan kistler hormonun düşmesine sebep olur. Bu rahatsızlık uzun vadede adet düzensizliğine ve dolayısıyla kısırlığa sebep olabilir, ciddiye alınması gerekir.

Progesteron horonunun yüksekliği sebepleri nelerdir?

Böbrek üstü bezindeki bazı enzimlerin bozulmasından kaynaklı konjenital adrenal hiperplazi hastalığında, progesteron yüksekliği meydana gelir. Hastalıkta kilo kaybı yaşanmasının yanında, erkeklerin penisinin büyümesi, kadınların genital bölgesindeki bozuklukları oluşabilir. Genetik bozukluk olan hastalıkta hormon düzeyleri takip edilmelidir.

Gögüs kanseri, böbrek üstü bezindeki kistler, yumurtalıklarda oluşmuş tümörler hormon dengesinin bozulmasına sebebiyet verir. Uzun süre gebelik önleyici haplar kullanmak, menopozu geciktirmek için kullanılan ilaçlar hormon yüksekliği yapar. Birden çok bebeğe hamilelik yaşanıyorsa, mol gebeliği denilen birden çok plasentanın oluşumu söz konusuysa progesteron yüksekliğinden bahsedilir.

Progesteron içeren ilaçlar nelerdir?

Progestan, kadın hormonların takviyesi için kullanılan ilaçlardan biridir. Adetin düzenlemesi için kullanılan ilacın birçok hastalığa da iyi geldiği bilinir. Erken menopoza girme ihtimali olanlarda, adet sorunu yaşayanlarda, regl dönemi öncesindeki sancılarda progestan kullanılır. Göğüste bulunan iyi huylu kitlelerde, Gebelikte düşme tehlikesi varsa, erken doğum riskine karşı, hormonların az salgılanmasında bu ilacın kullanımı söz konusudur.

Progestan, doktorun söylediği dozda alınmalıdır, mideye dokunmaması için tok karına alınması doğru olacaktır. Yumurtlama zamanlarında genellikle 1 hafta süreyle ilaç alımı yapılır. Gereğinden fazla ilaç alımında hemen hastaneye gidiniz, tahlil yaptıracağınız zamanlarda ilaç kullandığınızı doktorunuzu bildiriniz. İlacı içtikten sonra vücudunuzda olumsuz etkiler görürseniz doktorunuzla konuşunuz.

Progesteron içeren ilaçların hafif yan etkileri midede şişlik, karında hazımsızlık hissi, ağızda kuruma ve kabızlıktır. Bir süre sonra vücutta ödem(şişlik), idrar yaparken yanma, vajinada kaşıntı, vücutta aknelerin çoğalması görülen diğer etkilerdir. Depresyon halindeyseniz ve sosyal hayatınızı etkileyecek boyuttaysa, göğüste ağrılı bir kitle hissediyorsanız, dayanılmaz dereceğe baş ağrınız varsa, nefes almada zorluk, kalp atışlarında hızlanma olduysa hemen acile gitmelisiniz. Boğaz bölgesinde şişliğin olması, halsizlik hali ve normal olmayan vajinal kanalar ciddiye alınmalıdır, ilaç kullanımı bırakılmalı ve doktora başvurulmalıdır.

Jel şeklindeki progesteron ilaçları

Birçok kişi tarafından progesteron vajinal adlandırılan Crinone vajinal jel, rahmin duvarındaki yapısında değişim yaratır. Spermle buluşan yumurta hücresinin duvara yapışmasını ve sağlıklı bir gebeliğin başlamasını sağlar. Hormonal dengesizliklerde, hormon eksikliklerinde jelin kullanımına başvurulabilir. Kısırlık tedavisinde, adeti düzenlemek için, hamile kalmak isteyenlere ilaç tavsiye edilebilir.

Östrojen hormonu yeterince vücuttan salgılanmıyorsa, adet dönemi öncesindeki ağrılar ve krampları azaltmak için, progesteron hormonu eksikliğinde Cricone jel tedavi sine başlanabilir. Hastalığa göre jelin kullanım dozu farklılık gösterir. Diğer ilaçlarla arasında en az 6 saat olması gerekir. Jelin kullanımı bir haftayla 12 gün arasındadır ancak, doktor bu süreyi 3 aya kadar çıkarabilir.

Her jel bir aplikatöre bağlıdır, uygulama tek kullanımlık olan aplikatörle yapılmalıdır. Aplikatörün kalın bölgesi sıkıldığında jel uç kısma toplanır. Aplikatörün başlığı koparılarak çömelme şeklindeysen Aplikatörün ince kısmı vajinaya itilir. Aplikatör sıkıldığında ilaç vajinaya dolar. Jel uygulandıktan sonra bir süre yatmak gerekir.

Jel progesteron ilacın yan etkileri nelerdir?

Jel Cricone, hamilelerde doktorun kararıyla kullanılabilir. Emziren hanımlar ilacın bebeğe geçme ihtimalini göz önünde bulundurmalı, doktorlarıyla karar vermelidir. Uygulanması unutulan jelin yerine iki kat uygulama yapılması kesinlikle yanlıştır, doz aşımındaysa hemen hastaneye gitmek gerekir. Diğer ilaçlarla birlikte progesteron içerikli jelin kullanılması tehlike arz edebilir, kullandığınız ilaçları mutlaka doktorunuza söylemelisiniz.

Cricone vajinal jeli kullandıktan sonra midede kramp, hazımsızlık, kusma ve bulantı, ishal ya da kabızlık olabilir. Uykuya geçişse zorluk, depresif ruh durumuna girmek, vücuda sıcak basması ve terleme, cinsel istekte azalma ilacın psikolojik etkileridir. Vajinada kaşıntı, lekelenmeler ve kanama, idrara çıkmada sıklık, bacaklarda ve eklemlerde ağrı, şişlik, baş dönmesi ve uyuşukluk hali görüldüğünde ciddiye alınmalı ve doktora gidilmelidir.


Yorum yazınız..